ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုး ရဲ့ Normalization အေြကာင်း၊ rendering အေြကာင်းလည်း ရှင်းြပေပးပါဦး ?

Normalization ဆိုတာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စံ၊ ေရးထံုးအတိုင်း ြဖစ်လာေအာင် လုပ်ေဆာင်ြခင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ Normalization ဆိုတာထက် Text Normalization ဆိုရင် ပိုြပီး သင့်ေတာ်ပါတယ်။ စာေရးသားသူ ေတွက အမျိုးမျိုး ေရးသားထားတဲ့ ပံုစံကို သတ်မှတ်ထားတဲ့ စံအတိုင်း ြပန်လည်း ေြပာင်းယူတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဥပမာ အေနနဲ့ ကိုကိုေရ ကို ရိုက်မယ်ဆိုပါေတာ့ ... (တချို့က ကြကီးြပီး၊ လံုးြကီးတင် တေချာင်ငင် က--ိ-ု က--ိ-ုေရ လို့ ရိုက်ြကမယ်။ တချို့က ကြကီးြပီး၊ တေချာင်ငင်၊ လံုးြကီးတင် က--ု-ိ က--ု-ိ ေရ လို့ ရိုက်ြကမယ်။) အဲဒါေတွကို သတ်မှတ်ထားတဲ့ စံတခု အေနနဲ့ ြပန်လည် ြပုစုတာကို ေြပာတာပါ။ ဆိုလိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က အသံတူ၊ အေြကာင်းတူ အက္ခရာေတွကို လိုအပ်တာထက် ပိုေနရင် ြဖုတ်ပစ်တာမျိုးကို ေြပာတာပါ။ ဥပမာ တေချာင်းငင် အတိုနဲ့ အရှည်ကို ြကည့်မယ်ဆိုရင် အဓိပ္ပါယ်ေရာ အသံုးအနှုန်းပါ တူတာေြကာင့် Unicode ဇယားမှာ တလံုးတည်းသာ ေနရာ ေပးထားတာမျိုးကို ဆိုလိုပါတယ်။ အလားတူပဲ ဝိုက်ချနဲ့ ေမာက်ချ ေတွကိုလည်း တလံုးတည်း ထားနိုင်ေအာင် ြကိုးစားရပါတယ်။ ဒါေပမယ့် တိုင်းရင်းသား ဘာသာ စကားတခုြဖစ်တဲ့ ပိုးကရင်ရဲ့ ေရးထံုးမှာ ေမာက်ချကို မြဖစ်မေန သံုးရမယ့် အေနအထားမျိုးေြကာင့် ဝိုက်ချေရာ၊ ေမာက်ချကိုပါ Unicode ဇယားမှာ ထည့်ထားရတဲ့ အေနအထားမျိုးလည်း ရှိပါတယ်။

ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွဟာ ယရစ် ( ြ ) တခုကလွဲရင် ြမန်မာစာေရးထံုး အတိုင်းပဲ အေြခခံ ထားပါတယ်။ ပံုမှန်အားြဖင့် Normalization ဆိုတာကို ကိုတြခား ပရိုဂရမ် တခုအတွင်းမှာ သွားေရာက် လုပ်ေဆာင်ရတာ ြဖစ်ပါတယ်။ Normalization ကို အတိုင်းအတာ တခုအထိ လုပ်ေပးနိုင်တဲ့ software ကိုလည်း ဧရာ အင်တာနက် စာမျက်နှာမှာ မည်သူမဆို အခမဲ့ ရယူနိုင်ေအာင်လည်း စီစဉ်ေနပါတယ်။ Rendering ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ြမန်မာလို ဆီေလျာ်မယ့် စကားလံုးက ပံုေဖာ်ြခင်းပါ။ ပရိုဂရမ် အများစုမှာ တိုက်ရိုက်ပံု ေဖာ်ြပီးသား မရှိတဲ့ ကိစ္စလိုမျိုး၊ ဥပမာ 3D လိုဟာမျိုးမှာ indirect setup လုပ်ြပီး အေချာသတ် ြကည့်လိုတဲ့အခါ rendering လုပ်တဲ့ သေဘာပါ။ Rendering မှာ ြမန်မာစာ ေရးထံုးအရ အသံတူ၊ အေြကာင်းတူ ြဖစ်ေပမယ့် အြမင်အားြဖင့် မတူတဲ့ ေနရာေတွမှာ စာလံုးေတွရဲ့ ပံုသဏ္ဌာန်ေတွကို အလျဉ်းသင့်သလို ေြပာင်းေပးတာမျိုးကို ဆိုလိုြခင်း ြဖစ်ပါတယ်။ အထက်ပါ တေချာင်းငင် အတိုအရှည် ဥပမာကိုပဲ ြကည့်မယ်ဆိုရင် တချို့ေနရာမှာ တေချာင်းငင်ကို အတိုအေနနဲ့ အသံုးြပုြပီး၊ တချို့ေနရာေတွမှာ အရှည်ကို အသံုးြပုရတာမျိုးပဲ ြဖစ်ပါတယ်။ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွဟာ ကမ္ဘာသံုး အက္ခရာဇယား (Universal Character Set) အတွင်း ေနရာချတဲ့ အတိုင်း လိုက်နာထားြပီး open type rander ကို အေြခခံြပီးေတာ့ ဖန်တီးထားခဲ့တာလို့ ေြပာနိုင်ပါတယ်။
ဥပမာ။

သဏဌာန် လို့ ရိုက်ရင် သဏ္ဌာန်

စဏဍာ လို့ ရိုက်ရင် စဏဍာလ

မဟာသမုဒ္ဒပိေဌ လို့ ရိုက်ရင် မဟာသမုဒ္ဒပိေဌ

စတဲ့ စကားလံုးေပါင်း များစွာကို ေသချာေလ့လာ စီစစ်ြပီး၊ သံုးစွဲသူေတွ အတွက် များစွာ လွယ်ကူေစမယ့် Auto Rendering များကို ထည့်သွင်းြပုစု ဖန်တီး လုပ်ေဆာင် ထားပါတယ်။

ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် ရဲ့အားသာချက်၊ အားနည်းချက်ေတွ ရှိပါသလား ?

ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးစံနစ်မှာ အားနည်းချက် ေတွေရာ၊ အားသာချက်ေတွပါ ရှိပါတယ်။ လက်ရှိ ြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွ အားလံုးရဲ့ အားနည်းချက်က Apple ြဖစ်တဲ့ Mac မှာ ေကာင်းေကာင်း အလုပ် မလုပ်ေသးြခင်း ပါပဲ။ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုး စံနစ်မှာလည်း ဒီြပဿနာ ရှိေနဆဲ ြဖစ်ေပမယ့် Mac Adobe application တချို့မှာ အခက်အခဲမရှိ အသံုးြပုနိုင်ေအာင် ေဆာင်ရွက် ေပးထားပါတယ်။ အားသာချက် ကေတာ့ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးကို ေနာက်ဆံုးထွက် Unicode 5.2 ကို အေြခခံြပီး ဖန်တီး ထားနိုင်ခဲ့တာ ပါပဲ။ ေနာက်တခုက ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် သံုးစွဲသူေတွဟာ မိမိ စိတ်တိုင်းကျ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးဒီဇိုင်း အမျိုးမျိုးကို ေရွးချယ် သံုးစွဲနိုင်တာေြကာင့် သံုးစွဲသူေတွ အေနနဲ့ ပိုြပီး စိတ်တိုင်းကျ နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

လက်ရှိ ထွက်ခဲ့ြပီးတဲ့ ြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွ မှာ ြမန်မာ တိုင်းရင်းသား စာေပေတွအတွက် ထည့်သွင်း ေပးထားတာေတွ မရှိေသးပါဘူး။ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးမှာ အဲ့တာေတွကို ြဖည့်ဆည်း ေပးထားပါတယ်။ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွကို ၂၀၁၀ ခုနှစ် ေဖေဖာ်ဝါရီ လေလာက်မှာ ဆိုရင် ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးစနစ် တခုတည်းနဲ့ ြမန်မာ တိုင်းရင်းသား စာေပေတွကို ဖတ်ရှု ေရးသားလာနိုင်မှာမို့ ဒါကိုလည်း ဧရာရဲ့ အားသာချက်တခု အြဖစ် ရှုြမင်နိုင်ပါတယ်။

ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးတလံုး ရှိယံုနဲ့ ြမန်မာ တိုင်းရင်းသား စာေပေတွကိုပါ ေရးသားနိုင် ဖတ်ရှုနိုင်မယ်လို့ ေြပာတာလား ?

ဟုတ်ပါတယ်။ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးတလံုး ရှိယံုနဲ့ ြမန်မာ တိုင်းရင်းသား စာေပေတွကိုပါ ေရးသားနိုင် ဖတ်ရှု နိုင်ပါတယ်။ အဲ့တာမှ ယူနီကုဒ် စာလံုးဆိုတဲ့ ြပည့်ဝတဲ့ ဖန်တီးမှုတခု ြဖစ်လာမှာပါ။ ယူနီကုဒ် စာလံုးများ ဆိုတာ မည်သည့် ယူနီကုဒ် စာလံုးတလံုး ရှိယံုမျှြဖင့် မည်သည့် ဘာသာစကားကို မဆို လွယ်လင့်တကူ ဖတ်ရှုေရးသား နိုင်ေအာင်ဆိုြပီး စံ သတ်မှတ်ချက် အြဖစ်နဲ့ ယူနီကုဒ် စံ ဆိုြပီး ေရးသားခဲ့တာပါ။ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွမှာ အဲ့တာေတွ အတွက် ယူနီကုဒ် ကွန်ဆိုတီယမ်က သတ်မှတ်ထားတဲ့ ယူနီကုဒ် ၅.၂ ဆိုတဲ့ ဗားရှင်းမှာပါတဲ့ ြမန်မာစာ၊ တိုင်းရင်းသား စာေတွအတိုင်း ြပင်ဆင် ေပးထားပါတယ်။ လက်တေလာ အေနနဲ့ တိုင်းရင်သား စာေပေတွ အားလံုး အတွက် မေရးသား နိုင်ေသးမယ့် ၅၀% ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

ယူနီကုဒ် စာလံုးဆိုတာ လူမျိုးတမျိုး၊ စာေပ တခုအတွက် ဖန်တီးေပး နိုင်ယံုမျှနဲ့ ြပည်စံုတယ်လို့ မဆိုလို ပါဖူး။ ြမန်မာ ယူနီကုဒ် ဆိုတာနဲ့ ြမန်မာ ယူနီကုဒ်အတွက် ေပးထားတဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဗားရှင်းအလိုက် အချက်အလက်ေတွ အားလံုး ပါဝင်မှသာ ြပည်စံုတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လက်ရှိမည့်သည့် ြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးကမျှ ြမန်မာ တိုင်းရင်းသား စာေပေတွအတွက် ထည့်သွင်း ေပးထားတာ၊ ေရးသား ဖတ်ရှုနိုင်ေအာင် စွမ်းေဆာင် ေပးေနတဲ့ သူေတွ မရှိသေလာက် ပါဘဲ။ အဲဒီလို လိုအပ်ချက်ေတွ အားလံုးအတွက် ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် အဖွဲ့ဟာ သက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်ေတွ အားလံုးနဲ့ ေသြခာ တိုင်ပင် လုပ်ေဆာင်ေနပါတယ်။

ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးများဟာ တြခား ယူနီကုဒ် စာလံုးများလို ဝင်းဒိုးရဲ့ စံနစ်တခုခု hack ထားပါသလား။ အဲ့ဒီ အေြကာင်းေလးေတွ ေြပာပါေပးပါ ?

ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးများဟာ မည်သည့် ဝင်းဒိုးစံနစ်ကို (Windows family of operating systems) မှ ြပင်ဆင်ြခင်း (Hack) ြပုလုပ်ထားတာ မရှိပါဘူး။ အဲ့လို ြပင်ဆင်ြခင်း (Hack) ြပုလုပ်ြခင်းဟာ မှန်ကန်တဲ့ လုပ်ရပ် မဟုတ်ဘူးလို့ ယူဆ မိပါတယ်။ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် အဖွဲ့ အေနနဲ့ အင်စေတာ်လာ ဖန်တီးေပးရမှာလည်း ေဖာင့်နဲ့ လက်ကွက် ၂မျိုးထဲကိုသာ အလွယ်တကူ သံုးစွဲနိုင်ေအာင် လုပ်ေဆာင် ေပးထားသာ ြဖစ်ြပီးေတာ့ သံုးစွဲသူ ပိုင်ရှင်များ (USER) ရဲ့ ခွင့်ြပုချက် မရှိဘဲ၊ မည်သည့် အချက်အလက် များကိုမှ ြပင်ဆင်ြခင်း၊ ထည့်သွင်းြခင်း မရှိပါဘူး။ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် အင်စေတာ် (Ayar Installer) ေတွရဲ့ ဖိုင်ဆိုဒ်ကို ြကည့်မယ်ဆိုရင် သိသာပါတယ်။ ၁ အမ်ဘီ(1MB)ေတာင် မြပည့်ပါဘူး။ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ်အဖွဲ့ အေနနဲ့ တြခား ဖန်တီးထားခဲ့တဲ့ သူေတွလို ပိုင်ရှင်ရဲ့ နည်းပညာဆိုင်ရာ အားနည်ချက်ေတွကို အခွင့်ေကာင်းယူြပီး၊ မည်သည့်အခါမှ လုပ်ေဆာင်မှာ မဟုတ်သလို၊ သံုးစွဲမည့်သူေတွ အတွက် လိုအပ်မယ့် အချက်အလက် ေတွကို နည်းပညာ ေထာက်ကူြပု စာမျက်နှာကသာ သံုးစွဲမည့်သူေတွ အတွက် အမှန်တကယ် လိုအပ်မယ့် အချက်အလက်ေတွကို ေရးသားတင်ြပ ေပးသွားမှာသာ ြဖစ်ပါတယ်။

ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် အဖွဲ့ သံုးစွဲေနသူ ပိုင်ရှင်များရဲ့ နည်းပညာဆိုင်ရာ အားနည်ချက် ေတွကို အခွင့်ေကာင်းယူြပီး၊ မိမိ ဖန်တီးထားတာမှ ေကာင်းတယ် အဆင်ေြပတယ်လို့ ထင်တတ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အထက်မှာ ေြပာခဲ့သလို လိုအပ်ချက်ေတွ အရ စုစည်း ဖန်တီး ေပးထားခဲ့မို့လို့ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးစံနစ်ေြကာင့် မည်သည့် ကွန်ြပူတာ စံနစ်ကိုမှ ထိခိုက် ဖျက်ဆီးစရာ မရှိပါဘူး။ အဲ့ေလာက်နဲ့ဘဲ လံုေလာက်ြပီ ထင်ပါရဲ့။

ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် အဖွဲ့ အေနနဲ့ စာဖတ်သူေတွကို တြခား ဘာများ ေြပာချင်ပါေသးလဲ? ေြပာစရာ ေတွများ ရှိပါေသးလား ? ေြပာစရာများရှိရင် ေြပာပါလား ?

ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွဟာ မတူညီတဲ့ လိုအပ်ချက်ေတွ ရှိြကတဲ့ လူေတွ အားလံုးအတွက် ြခံုငံု လုပ်ေဆာင်ရတာ ြဖစ်လို့ လူတိုင်း အတွက် ေဒါင့်ေပါင်းစံုမှာ ရာနှုန်းြပည့် အဆင်ေြပေအာင် လုပ်ေပးနိုင်ဖို့ ဆိုတာ မြဖစ်နိုင် သေလာက်နီးပါး ခက်ခဲပါတယ်။ ဒါေပမယ့် ဒါကိုပဲ ေကာင်းေသာ စိန်ေခါ်မှုတခု အြဖစ် ဧရာ ယူနီကုဒ် အဖွဲ့က ခံယူြပီး၊ ေအာင်ြမင်မှု မရ-ရေအာင် မြဖစ်မေန ေကျာ်လွှားြကဖို့ သံန္နိဌာန် ချထားြကပါတယ်။ သို့ေသာ် အဲဒီလို ေအာင်ြမင်မှုမျိုးကို ရနိုင်ဖို့ ဆိုတာက ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် အဖွဲ့ အေနနဲ့ ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွကို သံုးစွဲြကသူေတွ ထံကေရာ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ်အဖွဲ့ ြပင်ပက ယူနီကုဒ် ပညာရှင်ေတွ ထံကပါ အြကံေပး ကူညီမှုေတွ လိုအပ်ပါတယ်။

ေစာေစာက ေြပာခဲ့သလိုပဲ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွကို ဖန်တီး တီထွင်တာဟာ စီးပွားေရး အကျိုးအြမတ် တစံုတရာ အတွက် မဟုတ်ပဲ တိုင်းရင်းသား စာေပများ အပါအဝင် ြဖစ်တဲ့ ြမန်မာ စာေပေလာက၊ ြမန်မာ ကွန်ြပူတာ နည်းပညာ ေလာကနဲ့ (ဘေလာ့ဂ်ဂါများ အပါအဝင်) ြမန်မာ အင်တာနက် ေလာကတို့ကို နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီ ဖွံ့ြဖိုးတိုးတက် ေစချင်တဲ့ ေစတနာနဲ့ ဖန်တီး တီထွင်ခဲ့တာ ြဖစ်ပါတယ်။ ဒါေြကာင့် ဒီသေဘာထားမျိုး ရှိသူ မည်သူမဆိုရဲ့ အားေပးကူညီမှုကို ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် အဖွဲ့က တန်ဘိုးထားြပီး ြကိုဆိုပါတယ်။

ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် အဖွဲ့ဟာ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှာ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးများ ြဖစ်ေြမာက်ေရး အတွက် စတင် ေဆွးေနွးတိုင်ပင် ခဲ့တဲ့ ရလဒ်ေတွကို အေကာင်အထည် ေဖါ်ခဲ့တာသာ ြဖစ်ပါတယ်။ လာမည့် ၂၀၁၀ ေဖေဖါ်ဝါရီမှာ ထပ်မံေတွ့ဆံု စည်းေဝးြကြပီး၊ အားနည်းချက် အားသာချက်ေတွကို ြပန်လည်သံုးသပ်ြပီး၊ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုး သံုးစွဲသူေတွ အတွက် အေကာင်းဆံုးေသာ ရလဒ်များ ေပးသွားနိုင်ေအာင် ြကိုးစားေနပါတယ်လို့ ေြပာလိုက်ပါရေစ။

Microsoft မဟုတ်ဘဲ Mac ေခါ် မက်ကင်ေတာ့ရှ် တို့ လင်းနတ်တို့ မှာေရာသံုးလို့ ရပါသလား ?

Mac မှာ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွကို အသံုးြပုတဲ့ အခါ Adobe အုပ်စုဝင် application ေတွြဖစ်ြကတဲ့ Photoshop, InDesign နဲ့ Illustrator တို့ကလွဲလို့ တြခား application ေတွမှာ ligature ြပဿနာေတွ ရှိေနဆဲ ြဖစ်ပါတယ်။ Mac မှာသံုးတဲ့ Internet browser ေတွမှာလည်း ligature ြပဿနာေတွ ရှိေန ပါေသးတယ်။ ဒါေပမယ့်လည်း Mac Internet browser ေတွမှာ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ် စာလံုးေတွကို သံုးမယ်ဆိုရင် Safari သံုးတာက Firefox သံုးတာထက် ပိုြပီး အဆင်ေြပပါတယ်။ Mac application ေတွနဲ့ browser ေတွ အားလံုးမှာ ဧရာြမန်မာ ယူနီကုဒ ်စာလံုးေတွကို အခုထက် ပိုြပီး အဆင်ေြပေြပ သံုးနိုင်ေအာင် ဧရာယူနီ ကုဒ် အဖွဲ့က ဆက်လက် ြကိုးပမ်းေနပါတယ်။